Διαχείριση Αγγειακού Εγκεφαλικού Επεισοδίου & Καρδιαγγειακών Παθήσεων

1. 8:30 – 9:00

   Προσέλευση – Εγγραφές

2. 9:00 – 9:30

   Χαιρετισμοί

3. 9:30 – 9:50

   Σύγχρονη προσέγγιση στις πιο συχνές καρδιακές παθήσεις

   Νίκος Ετεοκλέους, MD, MSc

   Επεμβατικός καρδιολόγος, Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας, Οργανισμός Κρατικών Υπηρεσιών Υγείας (ΟΚΥπΥ).

   Περίληψη ομιλίας

   Τα καρδιαγγειακά νοσήματα είναι η κυριότερη αιτία θνησιμότητας και νοσηρότητας παγκοσμίως με συχνότερη αιτία ανάμεσα τους τη στεφανιαία νόσο. Η στεφανιαία αθηροσκλήρωση είναι μια μακροχρόνια διαδικασία που περιλαμβάνει ενδοθηλιακή δυσλειτουργία, εναπόθεση σωματιδίων χοληστερόλης και χρόνια φλεγμονή. Με την πάροδο του χρόνου η συσσώρευση αθηρώματος μπορεί να προκαλέσει στενώσεις των στεφανιαίων αρτηριών και συμπτώματα στηθάγχης (χρόνιο στεφανιαίο σύνδρομο), ή να υπάρξει ρήξη της αθηρωματικής πλάκας με σχηματισμό ενδοστεφανιαίου θρόμβου και έμφραγμα του μυοκαρδίου (οξύ στεφανιαίο σύνδρομο). Η θεραπεία της στεφανιαίας νόσου περιλαμβάνει τη χειρουργική επαναγγείωση (αορτοστεφανιαίο bypass) και τη διαδερμική επαναγγείωση με την τοποθέτηση stent.

   Η καρδιακή ανεπάρκεια αυξάνει τη θνησιμότητα και τη νοσηρότητα, επηρεάζει σημαντικά την ποιότητα ζωής και προκαλεί σημαντική οικονομική επιβάρυνση στα συστήματα υγείας. Έχει λάβει διαστάσεις πανδημίας και ο επιπολασμός της αυξάνεται λόγω της γήρανσης του πληθυσμού. Οι πιο συχνές αιτίες καρδιακής ανεπάρκειας είναι η ισχαιμική καρδιοπάθεια λόγω στεφανιαίας νόσου, κακής άρδευσης του μυοκαρδίου και ισχαιμίας, η υπερτασική καρδιοπάθεια, και οι μυοκαρδιοπάθειες που είναι πρωτογενή νοσήματα του ίδιου του μυοκαρδιακού ιστού λόγω γενετικών μυοκαρδιοπαθειών, φλεγμονώδους μυοκαρδιοπάθειας, αλκοολικής μυοκαρδιοπάθειας κλπ.

   Η αορτική στένωση είναι η συχνότερη βαλβιδοπάθεια στον Δυτικό κόσμο, ιδίως σε ηλικιώμενα άτομα. Ο επιπολασμός της σε άτομα άνω των 70 ετών υπολογίζεται γύρω στο 4%, ενώ σε άτομα άνω των 80 ετών ο αναφερόμενος επιπολασμός φτάνει μέχρι και 10%. Η σοβαρή αορτική στένωση χρειάζεται παρέμβαση γιατί αν θεραπευτεί μόνο με φαρμακευτική αγωγή η πρόγνωση είναι πολύ κακή. Τα προηγούμενα χρόνια η μόνη θεραπεία ήταν η χειρουργική αντικατάσταση της αορτικής βαλβίδας και υπολογίζεται ότι παλαιότερα 30% αυτών των ασθενών αντιμετωπίζονταν συντηρητικά γιατί είχαν απαγορευτικό χειρουργικό ρίσκο. Η διαδερμική θεραπεία της αορτικής στένωσης με τη μέθοδο TAVI (Transcatheter Aortic Valve Implantation) έχει αλλάξει το θεραπευτικό παράδειγμα αυτής της βαλβιδοπάθειας. Πλέον ασθενείς με απαγορευτικό χειρουργικό ρίσκο μπορούν να θεραπευτούν με αποτελεσματικότητα και ασφάλεια.

4. 9:50 – 10:10

   Ισχαιμικό Εγκεφαλικό Επεισόδιο: Η Σύγχρονη Θεραπευτική Διαδρομή από την Επείγουσα Αντιμετώπιση έως την Αποκατάσταση

   Δρ. Σάκης Λαμπριανίδης

   Διευθυντής Νευρολογικού Τμήματος / Μονάδας Εγκεφαλικού Επεισοδίου, Απολλώνειο Νοσοκομείο, Λευκωσία, Κύπρος.

   Περίληψη ομιλίας

   Το οξύ ισχαιμικό εγκεφαλικό επεισόδιο αποτελεί μία από τις σημαντικότερες αιτίες θανάτου και μακροχρόνιας αναπηρίας παγκοσμίως. Η έκβαση του ασθενούς εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την ταχύτητα αναγνώρισης, την ορθή επιλογή θεραπείας επαναιμάτωσης, την οργανωμένη νοσηλεία σε μονάδα εγκεφαλικών επεισοδίων και την έγκαιρη έναρξη εξατομικευμένης αποκατάστασης.

   Η παρουσίαση θα ακολουθήσει τη σύγχρονη θεραπευτική διαδρομή του ασθενούς, από την προνοσοκομειακή αναγνώριση και την επείγουσα νευροαπεικόνιση έως την ενδοφλέβια θρομβόλυση και τη μηχανική θρομβεκτομή. Θα αναλυθούν οι βασικές αρχές επιλογής ασθενών, η σημασία της αγγειακής απεικόνισης, τα θεραπευτικά χρονικά παράθυρα και ο ρόλος της προηγμένης απεικόνισης σε επιλεγμένες περιπτώσεις.

   Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στη φροντίδα μετά την επαναιμάτωση, όπως επίσης και στον ρόλο της οργανωμένης μονάδας εγκεφαλικών επεισοδίων και της διεπιστημονικής ομάδας στη βελτίωση της επιβίωσης και της λειτουργικής έκβασης των ασθενών.

   Η μετάβαση από την οξεία θεραπεία στην αποκατάσταση αποτελεί κρίσιμο στάδιο. Θα συζητηθούν η πρώιμη κινητοποίηση, η αξιολόγηση της κατάποσης, η πρόληψη επιπλοκών ακινησίας, η έγκαιρη φυσιοθεραπευτική παρέμβαση και η εξατομίκευση του προγράμματος αποκατάστασης με βάση τη βαρύτητα του επεισοδίου και τις λειτουργικές δυνατότητες του ασθενούς.

   Στόχος είναι να αναδειχθεί ότι η επιτυχής αντιμετώπιση του ισχαιμικού εγκεφαλικού δεν ολοκληρώνεται με την επαναιμάτωση, αλλά απαιτεί μια συνεχή, οργανωμένη και πολυεπιστημονική πορεία από τα πρώτα λεπτά έως τη λειτουργική επανένταξη.

5. 10:10 – 10:30

   Διαχείριση σπαστικότητας σε επιζώντες Αγγειακού Εγκεφαλικού Επεισοδίου

   Δρ. Γιώργος Πίτσας

   Ειδικός Νευρολόγος, Ινστιτούτο Νευρολογίας και Γενετικής Κύπρου· Γραμματέας ΔΣ Νευρολογικής Εταιρείας Κύπρου.

   Περίληψη ομιλίας

   Η σπαστικότητα μετά από ένα Aγγειακό Eγκεφαλικό Eπεισόδιο (ΑΕΕ) αποτελεί συχνή και δυνητικά αναπηρογόνο επιπλοκή, η οποία μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την κινητικότητα, τον πόνο, την υγιεινή, τις δραστηριότητες καθημερινής ζωής και τη συνολική ποιότητα ζωής. Η ακριβής και συστηματική αξιολόγηση είναι απαραίτητη για τον εντοπισμό των ασθενών που ενδέχεται να ωφεληθούν από στοχευμένη θεραπευτική παρέμβαση, καθώς και για τον καθορισμό ουσιαστικών και εξατομικευμένων θεραπευτικών στόχων, με επίκεντρο τον ασθενή.

   Η παρουσίαση παρέχει μια πρακτική επισκόπηση της αξιολόγησης της μετα-ΑΕΕ σπαστικότητας και της χρήσης επικυρωμένων εργαλείων κλινικής αξιολόγησης. Παράλληλα, θα αναδειχθεί η σημασία της αξιολόγησης της σπαστικότητας στο ευρύτερο πλαίσιο των λειτουργικών περιορισμών του ασθενούς και των εξατομικευμένων στόχων του.

   Κύριο αντικείμενο της παρουσίασης θα αποτελέσει η χρήση της Βοτουλινικής Τοξίνης Τύπου Α (Botulinum Toxin Type A – BoNT-A) ως εστιακής θεραπευτικής παρέμβασης για τη μετα-ΑΕΕ σπαστικότητα. Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στον ρόλο της φυσιοθεραπείας και της αποκατάστασης μετά τη χορήγηση ενέσεων BoNT-A, συμπεριλαμβανομένων των κατάλληλων, στοχευμένων ως προς τους θεραπευτικούς στόχους παρεμβάσεων, με σκοπό τη μεγιστοποίηση του λειτουργικού οφέλους.

   Τέλος, η παρουσίαση θα αναδείξει τη σημασία μιας διεπιστημονικής προσέγγισης, στο πλαίσιο της οποίας νευρολόγοι, φυσιοθεραπευτές και άλλοι επαγγελματίες υγείας της αποκατάστασης συνεργάζονται στενά για την αξιολόγηση των ασθενών, τον καθορισμό ρεαλιστικών θεραπευτικών στόχων, την εκτίμηση των θεραπευτικών αποτελεσμάτων και τη βελτιστοποίηση της μακροπρόθεσμης θεραπευτικής διαχείρισης.

   Στόχος είναι η παροχή πρακτικών κλινικών προσεγγίσεων που μπορούν να υποστηρίξουν την ενσωμάτωση της θεραπείας με BoNT-A σε ολοκληρωμένα προγράμματα αποκατάστασης για ασθενείς που ζουν με μετα-ΑΕΕ σπαστικότητα.

6. 10:30 – 10:45

   ☕ Coffee Break

7. 10:45 – 11:05

   Φυσιοθεραπεία και Καρδιακή Αποκατάσταση στις Καρδιαγγειακές Παθήσεις: Σύγχρονες Κατευθυντήριες Οδηγίες και Κλινική Πρακτική

   Αναστασία Σαμάρα, MSc

   Κλινική Φυσιοθεραπεύτρια, Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας, Μονάδα Εντατικής Θεραπείας, Οργανισμός Κρατικών Υπηρεσιών Υγείας (ΟΚΥπΥ).

8. 11:05 – 11:25

   Επικαιροποιημένες Ευρωπαϊκές κατευθυντήριες γραμμές στην κινητική αποκατάσταση μετά από Αγγειακό Εγκεφαλικό Επεισόδιο

   Σοφία Λαμπροπούλου, PhD

   Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Φυσιοθεραπείας, Πανεπιστήμιο Πατρών, Ελλάδα.

   Περίληψη ομιλίας

   Το αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο (ΑΕΕ) αποτελεί μία από τις συχνότερες αιτίες επίκτητης αναπηρίας, με τις κινητικές διαταραχές να περιορίζουν σημαντικά τη λειτουργική ανεξαρτησία, τη συμμετοχή στις δραστηριότητες της καθημερινής ζωής και την ποιότητα ζωής των επιζώντων. Η αποτελεσματική κινητική αποκατάσταση αποτελεί, επομένως, βασική προϋπόθεση για τη βελτίωση της λειτουργικότητας και την κοινωνική επανένταξη των ατόμων μετά από ΑΕΕ.

   Η παρούσα ομιλία παρουσιάζει τις πρόσφατες κατευθυντήριες οδηγίες του European Stroke Organisation (ESO), οι οποίες επικεντρώνονται ειδικά στην κινητική αποκατάσταση μετά από ΑΕΕ. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις βασικές αρχές που πρέπει να διέπουν τον σχεδιασμό και την εφαρμογή των σύγχρονων προγραμμάτων αποκατάστασης, όπως η επαρκής θεραπευτική δόση, η κατάλληλη ένταση, η επαναλαμβανόμενη και προσανατολισμένη σε λειτουργικούς στόχους εξάσκηση και η εξατομίκευση της παρέμβασης.

   Οι νέες οδηγίες ενισχύουν την άποψη ότι η αύξηση του χρόνου ενεργού εξάσκησης μπορεί να συμβάλει στη βελτίωση της λειτουργίας του άνω άκρου και της βάδισης. Παράλληλα, αναδεικνύεται η σημασία της υψηλότερης έντασης κατά την εξάσκηση βάδισης σε κατάλληλα επιλεγμένα και κλινικά σταθερά άτομα, καθώς και της συστηματικής επανεκπαίδευσης λειτουργικών δραστηριοτήτων. Επισημαίνεται επίσης ότι η βελτίωση που καταγράφεται στο θεραπευτικό περιβάλλον δεν μεταφέρεται πάντοτε αυτόματα στην καθημερινή ζωή. Για τον λόγο αυτό, απαιτούνται στρατηγικές που ενθαρρύνουν την ενεργό χρήση των αποκτηθέντων κινητικών δεξιοτήτων εκτός θεραπείας.

   Παράλληλα, εξετάζεται η θέση της ομαδικής θεραπείας ως συμπληρωματικής και αποτελεσματικής μορφής παρέμβασης, υπό την προϋπόθεση της επαρκούς επίβλεψης και της διατήρησης της εξατομικευμένης στοχοθεσίας. Συνολικά, οι επικαιροποιημένες οδηγίες υποστηρίζουν μια περισσότερο εντατική, λειτουργικά προσανατολισμένη και προσωποκεντρική προσέγγιση. Η εφαρμογή τους, ωστόσο, προϋποθέτει κλινική κρίση και συνεκτίμηση του σταδίου αποκατάστασης, της ασφάλειας, των δυνατοτήτων και των προσωπικών στόχων κάθε ασθενούς.

9. 11:25 – 11:45

   Η νέα εποχή της καρδιοαναπνευστικής φυσιοθεραπείας στο οξύ αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο

   Ειρήνη-Χρυσοβαλάντω Θεμιστοκλέους, PhD

   Λέκτορας Προγράμματος Φυσιοθεραπείας, Σχολή Επιστημών Ζωής και Υγείας, Τμήμα Επιστημών Υγείας, Πανεπιστήμιο Λευκωσίας.

   Περίληψη ομιλίας

   Η οξεία φάση μετά από ένα Αγγειακό Εγκεφαλικό Επεισόδιο (ΑΕΕ) εμφανίζει πολύ υψηλά ποσοστά καρδιοαναπνευστικών επιπλοκών, που επιφέρουν καθυστέρηση της αποκατάστασης ή ακόμα μπορεί να οδηγήσουν και στη θνησιμότητα. Οι αναπνευστικές επιπλοκές εμφανίζονται γύρω στο 60% των ασθενών, ενώ η πάρεση του ημιδιαφράγματος μπορεί να μειώσει το πάχος του μυ κατά 50%. Από την άλλη, στις καρδιαγγειακές επιπλοκές περιλαμβάνονται η καρδιαγγειακή αστάθεια (αρρυθμίες 60%) και η εγκεφαλική αιματική άρδευση (CPP) (70-80%) αυξάνοντας δραματικά τον κίνδυνο για διεύρυνση της βλάβης .

   Ιστορικά, κατά τις δεκαετίες 1980-2010 η εφαρμογή της καρδιοαναπνευστικής φυσικοθεραπείας (φ/θ) στο οξύ στάδιο του ΑΕΕ (1η εβδομάδα) περιοριζόταν λόγω της αύξησης της ενδοκράνιας πίεσης (ICP) κυρίως σε παρατεταμένη ακινησία. Ωστόσο, νεότερα ερευνητικά δεδομένα έχουν διαφοροποιήσει ριζικά την αποκατάσταση στο οξύ στάδιο αφού συμπεριλαμβάνουν τη πρώιμη κινητοποίηση (24-72 ώρες) και αναπνευστικές τεχνικές οι οποίες έχουν και νεύρο-προστατευτικές ιδιότητες.

   Η παρουσίαση αυτή αναλύει τα νέα ερευνητικά δεδομένα και τα συγκρίνει με τα παλιά, δίνοντας μια επεξήγηση των μηχανισμών που δυνητικά προάγουν τη νευροπροστασία με σκοπό να αναδείξουν ότι η χρήση της καρδιοαναπνευστικής φ/θ είναι απαραίτητη για τη μείωση επιπλοκών από τις πρώτες κιόλας ώρες του ΑΕΕ.

10. 11:45 – 12:05

    Ο ρόλος της φυσιοθεραπείας στην οξεία και πρώιμη υποξεία φάση του Αγγειακού Εγκεφαλικού Επεισοδίου: Από την αξιολόγηση στη στοχευμένη θεραπευτική παρέμβαση

    Αννίτα Πελεκάνου, MSc

    Φυσιοθεραπεύτρια Α΄, Τμήμα Φυσιοθεραπείας, Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας, Οργανισμός Κρατικών Υπηρεσιών Υγείας (ΟΚΥπΥ).

    Περίληψη ομιλίας

    Οι πρώτες ημέρες μετά από ένα αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο αποτελούν περίοδο κρίσιμων θεραπευτικών αποφάσεων. Στο στάδιο αυτό, ο χρόνος έναρξης της φυσιοθεραπείας και η θεραπευτική δόση καθορίζονται εξατομικευμένα, με βάση την κλινική εικόνα και τις ανάγκες και τους στόχους αποκατάστασης του ασθενούς.

    Η αποτελεσματική φυσιοθεραπευτική παρέμβαση βασίζεται στη συνεχή αξιολόγηση και επαναξιολόγηση των στοιχείων που προκύπτουν πριν και κατά τη διάρκεια της θεραπείας. Η συστηματική επανεκτίμηση επιτρέπει την έγκαιρη αναγνώριση των μεταβολών και την ανάλογη προσαρμογή της θεραπείας στις ανάγκες και στην ανταπόκριση του ασθενούς, σε κάθε στάδιο της αποκατάστασης.

    Η νευροπλαστικότητα δημιουργεί σημαντικές δυνατότητες αποκατάστασης, αλλά η αξιοποίησή τους εξαρτάται από τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζεται και εφαρμόζεται η θεραπεία. Η πρόκληση βρίσκεται στη μετατροπή της επιστημονικής γνώσης σε εξατομικευμένη παρέμβαση με ουσιαστικό λειτουργικό όφελος για τον ασθενή.

    Η σύγχρονη φυσιοθεραπευτική προσέγγιση μετά το ΑΕΕ αποτελεί μια δυναμική διαδικασία και εξελισσόμενη διαδικασία, η οποία προσαρμόζεται στην εξέλιξη της κλινικής και λειτουργικής κατάστασης του ασθενούς. Η συνέχεια της φροντίδας σε όλη τη διάρκεια της νοσηλείας είναι απαραίτητη για μια ασφαλή και ουσιαστική πορεία προς τη λειτουργική αποκατάσταση.

11. 12:05 – 12:25

    Ορθωτική διαχείριση στην αποκατάσταση μετά από Αγγειακό Εγκεφαλικό Επεισόδιο: Ανάλυση μελετών περίπτωσης

    Ελευθέριος Σαμιώτης

    Ειδικός Προσθετικής και Ορθωτικής.

    Περίληψη ομιλίας

    Η αποκατάσταση μετά από αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο (ΑΕΕ) είναι μια απαιτητική διαδικασία που απαιτεί συνεργασία πολλών επαγγελματιών υγείας και εξατομικευμένη προσέγγιση. Στο πλαίσιο αυτό, τα ορθωτικά μέσα αποτελούν ένα σημαντικό εργαλείο για τη βελτίωση της βάδισης, της σταθερότητας και της λειτουργικής ανεξαρτησίας των ασθενών. Η επιτυχία τους, όμως, δεν εξαρτάται μόνο από το ίδιο το βοήθημα, αλλά κυρίως από τη σωστή αξιολόγηση και την επιλογή της κατάλληλης λύσης για κάθε ξεχωριστό άτομο.

    Η παρουσίαση αυτή βασίζεται σε πραγματικά κλινικά περιστατικά και έχει στόχο να αναδείξει τον τρόπο με τον οποίο η κλινική αξιολόγηση καθοδηγεί την επιλογή των κατάλληλων ορθωτικών μέσων σε ασθενείς μετά από ΑΕΕ. Μέσα από επιλεγμένα case studies θα παρουσιαστούν διαφορετικές κλινικές εικόνες, οι θεραπευτικοί στόχοι που τέθηκαν σε κάθε περίπτωση, η συλλογιστική πίσω από την επιλογή του κατάλληλου βοηθήματος και η επίδρασή του στη λειτουργικότητα και την ποιότητα ζωής των ασθενών.

    Θα παρουσιαστούν παραδείγματα εφαρμογής διαφορετικών τύπων κνημοποδικών ναρθήκων (AFO), όπως θερμοπλαστικοί και ανθρακονημάτινοι νάρθηκες, καθώς και άλλες ορθωτικές λύσεις που χρησιμοποιούνται στη νευρολογική αποκατάσταση. Παράλληλα, θα συζητηθούν οι ενδείξεις, τα πλεονεκτήματα και οι περιορισμοί κάθε επιλογής, συνδυάζοντας τα διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα με την εμπειρία της καθημερινής κλινικής πρακτικής.

    Στόχος της παρουσίασης είναι να γεφυρώσει τη θεωρία με την πράξη, προσφέροντας πρακτικά παραδείγματα και χρήσιμα κλινικά συμπεράσματα που μπορούν να υποστηρίξουν τη λήψη τεκμηριωμένων αποφάσεων στην ορθωτική αντιμετώπιση ασθενών μετά από ΑΕΕ.

12. 12:25 – 12:45

    Restart: Ζώντας μετά το Εγκεφαλικό

    Αλεξία Κουντούρη, MSc

    Πρόεδρος του Aphasia Internationale Association, Πρέσβειρα για τα εγκεφαλικά στην Κύπρο, Μέλος Συνδέσμου Εγκεφαλικών Επεισοδίων στην Κύπρο.

13. 12:45 – 13:30

    Συζήτηση, Ερωτήσεις, Απορίες, Εισηγήσεις

Το πρόγραμμα ενδέχεται να τροποποιηθεί.